Trong văn hóa giới trẻ Nhật Bản, “Yanki (Yankee Nhật Bản)” đã phát triển theo một cách rất riêng biệt. Vượt ra khỏi khuôn khổ của những kẻ nổi loạn thông thường, Yanki đã khẳng định vị thế của mình như một nền văn hóa phụ với nhiều yếu tố đa dạng như thời trang, phong cách hành động, giá trị quan, và nhiều khía cạnh khác trong suốt nhiều năm qua.
Điểm khởi đầu khiến Yanki một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý chính là series thực tế “ラヴ上等” (Love Joto) được phát sóng trên Netflix vào năm 2025. Việc tất cả các nhân vật đều là Yanki với bối cảnh độc đáo này có thể đã khiến những người ở các quốc gia không biết đến Yanki cảm thấy kỳ lạ.
Vì vậy, trong bài viết này, chúng tôi sẽ tập trung giải thích đa chiều về Yanki – một nét văn hóa độc đáo của Nhật Bản – từ nguồn gốc, sự thay đổi qua các thời kỳ cho đến các yếu tố đặc trưng như kiểu tóc, thời trang, cách cư xử, v.v.
※Khi bạn mua hoặc đặt trước các sản phẩm được giới thiệu trong bài viết, một phần doanh thu có thể được hoàn lại cho FUN! JAPAN.
Yanki (Yankee Nhật Bản) là gì? Sự khác biệt với Bosozoku
Trước khi khái niệm “Yanki” trở nên phổ biến, vào cuối những năm 1970 đến thập niên 1980, Nhật Bản từng có trào lưu “Tsuppari ”. Từ này bắt nguồn từ động từ “tsupparu” (cứng đầu/giả vờ mạnh mẽ), dùng để chỉ thái độ nổi loạn, bất cần. Chỉ khi vừa có ngoại hình ngổ ngáo như kiểu tóc regent vừa có hành vi chống đối giáo viên, cha mẹ thì mới được gọi là “Tsuppari”.
Từ những năm 1980, thuật ngữ “Yanki” bắt đầu lan rộng, không chỉ đơn thuần là hành vi phạm pháp mà còn bao gồm các yếu tố như thời trang, cách nói chuyện (từ lóng Yanki), tinh thần đồng đội, thể hiện sức mạnh, v.v. Tuy nhiên, nguồn gốc của từ này vẫn chưa được xác định rõ. Có giả thuyết cho rằng, những thanh niên ăn mặc nổi bật ở khu America-mura (Osaka) thường dùng hậu tố “~yanke”, từ đó được gọi là “yankeii” → “yanki” (yankeii) → “Yanki (yankeii)”. Ngoài ra còn có các giả thuyết khác như ảnh hưởng từ tiếng Anh “Yankee” hoặc văn hóa đại chúng.
Khi văn hóa Yanki bắt đầu lan rộng, cũng xuất hiện “Bosozoku” – các nhóm đi xe máy hoặc ô tô thực hiện “hành vi nguy hiểm tập thể”, “lái xe vi phạm luật giao thông”. Họ thường gắn liền với hình ảnh mặc đồng phục đặc biệt, xe độ chế, đi theo nhóm, gây ồn ào, v.v. Nếu “Yanki” chủ yếu chỉ cá nhân thì “Bosozoku” lại là khái niệm về tập thể – đây là điểm khác biệt lớn nhất giữa hai khái niệm này.
Tại sao Yanki (Yankee Nhật Bản) lại hấp dẫn ở Nhật Bản?
Gần đây, văn hóa Yanki vẫn thu hút sự chú ý tại Nhật Bản vì nhiều lý do. Đối với thế hệ Z, văn hóa Yanki của thời Showa hay những năm 90 được xem là “retro” và mới mẻ. Họ coi thời trang Yanki là cách thể hiện cá tính, tự khẳng định bản thân và đánh giá lại phong cách nổi bật này là “ngầu”. Đối với những người từng sống trong thời kỳ đó, Yanki lại gợi lên cảm giác hoài niệm, vì vậy nó có sức hút với nhiều thế hệ. Nhân vật mèo con mặc trang phục Bousouzoku từng gây sốt đầu thập niên 1980 – “Nameneko” – cũng đã trở lại với phiên bản “Reiwa Nameneko” và trở thành chủ đề bàn tán.
Hơn nữa, trong xã hội hiện đại nơi các quy tắc nghiêm ngặt và tuân thủ pháp luật được đề cao, những Yanki sống theo giá trị và sức mạnh của riêng mình mà không bị ràng buộc bởi quy tắc lại được nhìn nhận như những “anh hùng”. Vì vậy, tại Nhật Bản, chủ đề về Yanki thường xuất hiện trong các tác phẩm giải trí như manga hay phim truyền hình. Sức hấp dẫn nằm ở chỗ bạn có thể dễ dàng trải nghiệm “mỹ học của kẻ nổi loạn” mà không thể cảm nhận trong đời thường.
Đặc trưng của Yanki（Yankee Nhật Bản）: Thời trang, kiểu tóc, cử chỉ
Thời trang, kiểu tóc và cử chỉ đặc trưng của Yanki là những hình ảnh thường thấy trong manga và phim truyền hình. Dưới đây là giải thích về các từ khóa tiêu biểu.
Thời trang: Đồng phục học sinh biến tấu (Gakuran), Tokkofuku, Quần ống siêu rộng
Tan-ran / Chu-ran / Cho-ran
Đây là cách phân loại “đồng phục học sinh biến tấu” dựa trên độ dài áo. Tan-ran có chiều dài khoảng 40cm đến dưới 70cm, ít nút tay áo và cổ áo thấp là đặc trưng. Chu-ran có chiều dài khoảng 75,5cm đến 90cm, dài hơn tiêu chuẩn một chút, được ưa chuộng ở những thời kỳ hoặc khu vực không quá nghiêm khắc về nội quy. Cho-ran có chiều dài khoảng 100cm đến 130cm hoặc thậm chí dài hơn, phủ từ dưới đầu gối đến gần mắt cá chân. Loại có 7 nút phía trước thường được các thành viên lãnh đạo của đội cổ vũ hoặc nhóm Yanki mặc.
Tokkofuku
Đây là phong cách trang phục dựa trên áo khoác dài hoặc Gakuran, phổ biến trong văn hóa Bosozoku và Yanki từ những năm 1970 đến 1980. Trong giới này, nó được gọi là “toppuku”. Trên lưng hoặc ngực thường thêu tên nhóm hoặc các câu châm ngôn như 天上天下唯我独尊 (tenjotengayuigadokuson) (thiên thượng thiên hạ duy ngã độc tôn) bằng chỉ vàng hoặc bạc nổi bật, thể hiện tinh thần phản kháng và ý thức đồng đội, là trang phục cho những dịp đặc biệt.
Quần ống siêu rộng: Bontan, Dokan
Kiểu quần đặc trưng là quần “Bontan” có phần đùi cực rộng và ống bó lại, hoặc quần “Dokan” thẳng và rộng toàn bộ. Chúng thường được mặc cùng đồng phục học sinh biến tấu hoặc Tokkpuku, và thường được đặt may tại các cửa hàng chuyên biệt.
Kiểu tóc: Tóc Regent, Tóc xoăn lọn nhỏ, Tóc nhuộm nâu
Regent
Kiểu tóc vuốt toàn bộ tóc ra sau, phần mái được đánh phồng cao. Đặc điểm là hai bên được vuốt keo cứng chắc. Xu hướng này bắt đầu từ các ban nhạc rock Nhật Bản những năm 1970 như "Carol" và "Cools", sau đó trở nên phổ biến trong giới thanh thiếu niên nổi loạn. Đầu những năm 1980, phong cách của ban nhạc rock Mỹ "Stray Cats" cũng rất được ưa chuộng trong giới yankee Nhật Bản.
Tóc xoăn lọn nhỏ (Punch Perm)
Kiểu tóc dành cho nam giới, sử dụng máy uốn punch iron để tạo những lọn xoăn nhỏ, xoắn chặt trên mái tóc ngắn. Đến những năm 1980, ngày càng nhiều người ưa chuộng punch perm vì lý do "trông có vẻ đáng sợ", "khó bị túm tóc khi đánh nhau",... Từ đó, hình ảnh "hầm hố", "đáng sợ" của kiểu tóc này lan rộng.
Tóc nhuộm nâu
Vào khoảng những năm 1980, khi việc thay đổi màu tóc chưa phổ biến, việc tẩy tóc bị coi là hành động vi phạm quy định của trường học và xã hội. Tuy nhiên, nhiều thanh thiếu niên cố tình làm điều này để thể hiện sự phản kháng với người lớn và xã hội, cũng như khẳng định bản sắc "dân chơi" của mình. Ngoài ra, nhuộm tóc sáng màu còn là cách để khiến mọi người xung quanh nhận ra "tôi là yankee" và trở nên nổi bật.
Cử chỉ: Ngồi kiểu yankee, Menchi, Ora-ora walk
Ngồi kiểu yankee
Tư thế ngồi xổm sâu, hai bàn chân đặt hoàn toàn trên mặt đất. Dáng ngồi này nổi tiếng trong văn hóa dân chơi và để tạo cảm giác áp đảo, nhưng thực tế đòi hỏi sự dẻo dai của khớp háng, cổ chân và cơ trung tâm.
Menchi
Hành động lườm đối phương một cách sắc bén được gọi là "menchi wo kiru". Từ này xuất phát từ việc đưa mặt (men) về phía đối phương như thể "cắt" (kiru) vào họ. Thuật ngữ này lan rộng từ vùng Kansai và trở thành tiếng lóng phổ biến trong giới trẻ toàn quốc vào thời kỳ bùng nổ yankee những năm 1980.
Ora-ora walk
Kiểu đi bộ ngạo mạn, ưỡn ngực, vai căng, vung tay mạnh mẽ, tạo cảm giác áp đảo. Đặc trưng là lắc người sang hai bên, bước chân hơi hướng ra ngoài. Đây là từ lóng chỉ cách đi của dân chơi hoặc yankee nhằm thể hiện bản thân hoặc đe dọa người khác.
"Ora-ora" là từ chỉ thái độ áp đặt, hung hăng, cố gắng bắt người khác làm theo ý mình. Ngày nay, nó còn được dùng để ví von cho thái độ "tự tin thái quá, kiêu ngạo".
Chọn lọc! 5 thuật ngữ yankee tiêu biểu (kèm ví dụ)
Trong giới yankee có rất nhiều thuật ngữ độc đáo mà từ điển tiếng Nhật thông thường không giải thích được. Dưới đây là giải thích về các thuật ngữ yankee xuất hiện trong series thực tế Netflix "Love Joto".
👀Bài liên quan👉Điều hấp dẫn của Netflix Reality Series "Love Joto" mùa 1? Giải thích chi tiết về các nhân vật và những câu nói nổi tiếng!
釈迦寝（ shakane ）
Tư thế nằm nghiêng, chống đầu bằng một tay giống như hình ảnh nhập niết bàn của Đức Phật Thích Ca. Ngồi ở góc phòng và nằm shakane để không bị tấn công từ phía sau.
Ví dụ
Aitsu, shakane shite eraso da na.
Thằng đó nằm kiểu Phật rồi ra vẻ ta đây ghê.
やかる（yakaru）
Động từ xuất phát từ từ "輩 (yakara)". "輩" là từ dùng để chỉ những người có đặc điểm hoặc tính cách giống nhau, bạn bè, đồng bọn, nhưng cũng thường được sử dụng với sắc thái tiêu cực để chỉ những kẻ thô lỗ hoặc bất hảo. Hành động thể hiện thái độ côn đồ, giống như yankee, với phong cách của "yakara".
Ví dụ
Teme, yakatten ja ne zo kora!
Mày đang định gây sự đấy à, đồ khốn!
くれてやる (kureteyaru)
Hành động tặng quà cho ai đó, như thư tình. Không dùng từ "ageru" (cho/tặng) mà cố ý dùng "kureteyaru" để thể hiện sắc thái ban ơn, nhằm che giấu cảm giác ngại ngùng.
Ví dụ
Getabako ni rabu reta o kurete yaru.
Tao sẽ để thư tình vào tủ giày cho mày.
上等 (joto)
Ban đầu có nghĩa là "chất lượng tốt", nhưng sau này được dùng như một từ lóng để thể hiện sự thách thức, chấp nhận đối đầu, hoặc hài lòng với đối thủ ("muốn gì thì tới", "tao sẵn sàng", "không ngán mày đâu"). Thể hiện thái độ không sợ hãi trước sự tấn công hay khiêu khích của đối phương, thậm chí còn hoan nghênh.
Ví dụ
Omae, ore ni kenka uttten no ka? A? Jōtō da yo, yatte yaru yo.
"Mày định gây sự với tao à?" "Hả? Được thôi, tao chơi luôn!"
夜露死苦 (yoroshiku)
"夜露死苦 (yoroshiku)" là cách viết bằng kanji của từ chào hỏi "よろしく (yoroshiku)", được các yanki sử dụng để tạo cảm giác mạnh mẽ, đáng sợ. Ý nghĩa của các chữ kanji (夜・露・死・苦) không thực sự quan trọng, mà chủ yếu là cách viết chú trọng vào âm đọc và hình thức. Một ví dụ tương tự là "I LOVE YOU" được viết thành "愛羅武勇 (airabuyu)".
Ví dụ
Kyo kara ore ga atama da, yoroshiku!
Từ hôm nay tao là đại ca, mong anh em nể mặt!
Sức hút từ sự đối lập? Hiểu về Yanki (tiếng Nhật là Yanki/Yankee) qua các tác phẩm: Manga, Anime, Phim truyền hình, Điện ảnh
Kể từ thập niên 1980 khi phong trào Yanki bùng nổ, các tác phẩm có nhân vật yanki vẫn luôn được yêu thích cho đến ngày nay. Thế giới quan đặc trưng của văn hóa yankee vẫn được thế hệ hiện đại đón nhận. Dưới đây là những bộ phim truyền hình, điện ảnh, manga, anime không thể bỏ qua nếu muốn hiểu về văn hóa yanki.
【Manga】Rokudenashi BLUES
Tác phẩm của Morita Masanori. Đây là bộ manga yanki huyền thoại được đăng trên 'Weekly Shonen Jump' từ năm 1988, kể về sự trưởng thành đầy nhiệt huyết của các nam sinh trung học, đứng đầu là nhân vật chính Maeda Taizan, những người đã dành trọn tâm huyết cho boxing. Là manga bất hảo nổi tiếng của Nhật Bản, tác phẩm này cũng rất được yêu thích tại Hàn Quốc và các nước châu Á khác.
【Manga】Kyou kara Ore wa!!
Bắt đầu được đăng trên 'Weekly Shonen Sunday' năm 1988 bởi Nishimori Hiroyuki. Đây là manga hài yanki với bộ đôi mạnh nhất: Mitsuhashi Takashi tóc vàng và Itou Shinji tóc dựng, cùng nhau gây náo loạn. Sự gắn kết trái ngược giữa Mitsuhashi láu cá, mạnh mẽ và Itou chính trực đã thu hút rất nhiều fan, đặc biệt sau khi được chuyển thể thành phim live-action tại các nước châu Á.
【Anime】Tokyo Revengers
Đây là bộ manga kết hợp giữa du hành thời gian và thế giới yanki do Wakui Ken sáng tác. Nhân vật chính Hanagaki Takemichi, người đang sống một cuộc đời tận đáy, đã quay ngược thời gian về thời trung học 12 năm trước để gia nhập tổ chức tội phạm khét tiếng "Tokyo Manji Gang" nhằm cứu người yêu và bạn bè đã bị sát hại. Năm 2021, bộ truyện đã được chuyển thể thành anime, phim live-action và sân khấu kịch.
👀Bài viết liên quan👉Giải mã sức hút của anime đình đám Nhật Bản "Tokyo Revengers"!
【Phim truyền hình】Netflix Reality Series "Love Joto"
Đây là chương trình thực tế về tình yêu thuần khiết được phát sóng năm 2025, nơi 11 nam nữ với quá khứ dữ dội như cựu thủ lĩnh băng đảng hay từng vào trại giáo dưỡng, cùng sống chung 14 ngày để học về tình yêu đích thực. Là chương trình thực tế về tình yêu yankee đầu tiên của Nhật Bản, "Love Joto" đã gây tiếng vang lớn, lọt vào bảng xếp hạng tại Hàn Quốc và nổi tiếng toàn cầu. Những màn tương tác đặc trưng của yanki giữa nam nữ và tình bạn cùng giới đều thể hiện đúng tinh thần "cả tình yêu lẫn đánh nhau đều hết mình".
👀Bài viết liên quan👉Điều gì làm nên sức hút của Netflix Reality Series "Love Joto" mùa 1? Giải thích chi tiết về dàn diễn viên và những câu nói nổi tiếng!
【Phim truyền hình・Phim điện ảnh】Series "HiGH&LOW"
Đây là dự án giải trí tổng hợp do EXILE HIRO lên ý tưởng và sản xuất, với sự tham gia của các nghệ sĩ thuộc LDH và các diễn viên trẻ. Bắt đầu từ phim truyền hình năm 2015, đã có tổng cộng 9 bộ phim điện ảnh được sản xuất. Lấy bối cảnh khu vực hoang tàn mang tên SWORD, tác phẩm khắc họa cuộc chiến và tình bạn giữa 5 băng nhóm, với những cảnh hành động mãn nhãn và tình bạn nhiệt huyết của các yanki là điểm hấp dẫn lớn nhất.
【Phim điện ảnh】Series "Crows ZERO"
Đây là loạt phim điện ảnh ra mắt năm 2007 dựa trên manga "Crows" của Takahashi Hiroshi. Với dàn diễn viên nổi tiếng như Oguri Shun và Yamada Takayuki, phim gây ấn tượng mạnh với những cảnh hành động mãn nhãn, đồng thời khắc họa sâu sắc tình bạn và lòng tự trọng của các thanh niên bất hảo. Sự đan xen giữa bạo lực và tiếng cười, cùng lối sống chân thành của các chàng trai đã chinh phục trái tim nhiều khán giả.
【Phim điện ảnh】Be-Bop High School
Đây là bộ manga yankee huyền thoại của tác giả Kiuchi Kazuhiro, được đăng dài kỳ trên "Weekly Young Magazine" từ năm 1983 đến 2003. Tác phẩm kể về tuổi trẻ của cặp đôi nổi loạn Hiroshi và Toru tại trường trung học Aitoku, với những câu chuyện tình yêu và các trận đánh nhau không hồi kết. Khi được chuyển thể thành phim live-action năm 1985, bộ phim đã tạo nên cơn sốt lớn với tổng cộng 6 phần được sản xuất. Đến năm 2025, nhân dịp kỷ niệm 40 năm ra mắt phim, phiên bản phục hồi 4K sẽ được phát hành, cho thấy sức hút bền bỉ của tác phẩm này.
Sự đối đầu cả về tinh thần lẫn thể chất của các "Yanki" luôn được yêu thích qua nhiều thế hệ
Trong thực tế, số lượng "Yanki" đang có xu hướng giảm dần, nhưng trong các tác phẩm như manga hay phim ảnh, họ vẫn là những nhân vật được yêu mến. Từ phong cách "Tsuppari" cổ điển cho đến phong cách Yanki hiện đại mang đậm yếu tố thời trang, văn hóa Yanki trong đời sống người Nhật có lẽ sẽ còn tiếp tục tồn tại trong tương lai. Nếu bạn muốn tìm hiểu về văn hóa này, trước tiên hãy thử tiếp xúc với các nội dung liên quan nhé.
Comments