Bạn đã từng nghe đến thuật ngữ “Blue Zone” (Vùng Xanh) chưa?
Đây là khái niệm chỉ những khu vực đặc biệt trên thế giới nơi có nhiều người sống khỏe mạnh và có tuổi thọ cao, thu hút sự chú ý của các nhà nghiên cứu trên toàn cầu. Trong số 5 khu vực Blue Zone lớn của thế giới, Okinawa của Nhật Bản cũng được lựa chọn là một trong những nơi tiêu biểu. Nhưng bí quyết sống thọ là gì? Và đâu mới thực sự là ý nghĩa của một cuộc sống đủ đầy?
Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giới thiệu về lối sống “Blue Zone” mà bạn có thể trực tiếp trải nghiệm tại Yanbaru ở Okinawa. Hãy thử cảm nhận cuộc sống nơi đây thông qua những khoảnh khắc giao lưu với người dân địa phương, nền văn hóa ẩm thực truyền thống và nhịp sống hòa hợp với thiên nhiên.
Blue Zone là gì? Tìm hiểu về các khu vực có nhiều người sống thọ trên thế giới
Blue Zone là thuật ngữ chỉ những khu vực có số lượng người sống khỏe mạnh và thọ trên 100 tuổi nhiều hơn đáng kể so với các vùng khác. Khái niệm này bắt nguồn từ đầu những năm 2000, khi các nhà nhân khẩu học và các nhà nghiên cứu về tuổi thọ tìm kiếm trên khắp thế giới những nơi có nhiều người sống khỏe mạnh và trường thọ, từ đó nghiên cứu những điểm chung trong lối sống của họ.
5 khu vực Blue Zone lớn nhất thế giới là ở đâu?
Trên thế giới có 5 khu vực được coi là Blue Zone.
Okinawa (Nhật Bản)
Khu vực Yanbaru ở phía bắc đảo chính Okinawa là nơi tập trung nhiều người khỏe mạnh sống trên 100 tuổi. Đặc biệt, làng Ogimi nổi tiếng là "làng trường thọ".
Đảo Sardinia (Ý)
Khu vực miền núi trên đảo Sardinia nằm ở Địa Trung Hải. Nơi đây nổi tiếng là vùng có số lượng nam giới sống thọ.
Đảo Ikaria (Hy Lạp)
Một hòn đảo nhỏ nằm trên biển Aegea. Đây là vùng có tuổi thọ đáng kinh ngạc, với số người trên 90 tuổi cao gấp ba lần so với các khu vực khác của Hy Lạp.
Bán đảo Nicoya (Costa Rica)
Một bán đảo nằm ven Thái Bình Dương ở Trung Mỹ. Đây là một trong những khu vực có nhiều người sống thọ khỏe mạnh nhất thế giới.
Loma Linda, California (Mỹ)
Một khu vực có nhiều tín đồ của Giáo hội Cơ Đốc Phục Lâm An Thất Nhật (Seventh-day Adventist Church) sinh sống. Nơi đây nổi tiếng với lối sống ăn chay là chủ yếu.
Mặc dù năm khu vực này nằm cách xa nhau về mặt địa lý, nhưng họ lại có những thói quen sinh hoạt chung. Đó là: vận động cơ thể một cách tự nhiên trong cuộc sống hằng ngày, ăn uống điều độ với nguyên tắc “ăn no khoảng 80%” và ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc thực vật, sống với mục đích và ý nghĩa cuộc đời, trân trọng đức tin hoặc điểm tựa tinh thần, đồng thời coi trọng mối liên kết với gia đình và cộng đồng. Chính sự tích lũy của những thói quen này đã giúp duy trì một cuộc sống khỏe mạnh và hạnh phúc cả về thể chất lẫn tinh thần.
Bí mật của Blue Zone Okinawa: 4 yếu tố tạo nên cuộc sống khỏe mạnh và trường thọ
Trong số 5 khu vực Blue Zone của thế giới, Okinawa được xem là một nơi đặc biệt độc đáo. Lý do là bởi bí quyết sống thọ ở đây gắn bó mật thiết với những giá trị văn hóa vô hình. Đặc biệt, tại khu vực Yanbaru, lối sống truyền thống ấy vẫn được gìn giữ đậm nét cho đến ngày nay.
① Sự gắn kết "ấm áp" giữa người và người
Một trong những đặc điểm nổi bật của Okinawa là mối liên kết sâu sắc giữa con người với con người. Ở khu vực baru, người dân trong xóm thường tụ họp, quan tâm đến sức khỏe của nhau và sẵn sàng giúp đỡ khi ai đó gặp khó khăn. Một cộng đồng ấm áp như vậy vẫn đang tồn tại cho đến ngày nay.
Điều đặc biệt ấn tượng là “văn hóa chia sẻ (osusowake)”. Rau củ thu hoạch từ vườn nhà, cá vừa đánh bắt được hay những món ăn tự tay nấu—khi có thứ gì đó, người ta thường mang sang chia cho hàng xóm. Những sự giao lưu giản dị trong đời sống hằng ngày như vậy giúp ngăn ngừa sự cô lập và góp phần quan trọng trong việc giữ gìn sức khỏe tinh thần.
② Tín ngưỡng độc đáo hòa hợp với thiên nhiên
Ở Okinawa có một nền văn hóa tinh thần độc đáo gọi là “tín ngưỡng tự nhiên” và “tín ngưỡng tổ tiên”.
Người dân từ lâu đã cảm nhận sự thiêng liêng trong rừng, biển, đá hay suối và luôn sống với lòng kính trọng đối với thiên nhiên. Chẳng hạn, trong mỗi khu làng thường có một thánh địa gọi là “Utaki”, nơi người dân đến để cầu nguyện và bày tỏ lòng biết ơn trong đời sống hằng ngày. Đây không chỉ là một nghi lễ đơn thuần, mà còn là khoảnh khắc để cảm tạ những ân huệ của thiên nhiên và cảm nhận rằng bản thân đang được sống trong dòng chảy lớn của tự nhiên và cuộc đời.
Ngoài ra, còn có một quan niệm rất thú vị gọi là “Nirai Kanai”. Đây được xem là vùng đất lý tưởng nằm ở nơi xa xôi phía bên kia biển. Người dân tin rằng tổ tiên của họ luôn dõi theo và bảo vệ họ từ nơi ấy, đồng thời mang lại sự phồn thịnh và mùa màng tốt tươi. Tín ngưỡng này đặt con người vào một câu chuyện lớn kết nối quá khứ, hiện tại và tương lai, giúp họ cảm nhận rằng mình không hề đơn độc—rằng tổ tiên luôn ở bên cạnh, dõi theo và che chở. Chính niềm tin ấy mang lại cho họ cảm giác an tâm và bình yên trong cuộc sống.
③ Văn hóa ẩm thực cân bằng dinh dưỡng, lấy thực phẩm có nguồn gốc thực vật làm chủ đạo
Ẩm thực truyền thống của Okinawa là một yếu tố quan trọng góp phần tạo nên cuộc sống khỏe mạnh và trường thọ. Đặc trưng của chế độ ăn này là lấy rau củ làm chủ đạo, ít calo nhưng sử dụng nhiều nguyên liệu giàu dinh dưỡng.
Ví dụ như các loại rau đặc trưng của Okinawa như khổ qua Okinawa, handama và fuchiba (ngải cứu). Những loại rau này phải thích nghi với ánh nắng mạnh của vùng đảo nên chứa nhiều polyphenol có tác dụng chống oxy hóa cao.
Ngoài ra, đậu phụ cũng được tiêu thụ với số lượng rất lớn. Trên bàn ăn thường có nhiều món từ đậu phụ như yushi tofu, shima tofu hay tofu champuru. Đậu phụ có ít calo nhưng giàu protein, đồng thời chứa nhiều thành phần tốt cho sức khỏe như isoflavone từ đậu nành.
Các loại rong biển cũng được ăn hằng ngày. Mozuku và asa (rong biển aosa) rất giàu khoáng chất và chất xơ.
Và không thể không nhắc đến thịt heo. Ở Okinawa có câu nói: “Con heo được ăn tất cả, trừ tiếng kêu của nó.” Điều này thể hiện việc người dân sử dụng gần như toàn bộ các bộ phận của con heo, kể cả nội tạng. Đặc biệt, da và sụn heo chứa nhiều collagen, được cho là có tác dụng hỗ trợ chống lão hóa.
④ Nhịp sống lý tưởng
Một ngày của người dân vùng Yanbaru thường bắt đầu từ sáng sớm, thức dậy và cầu nguyện tại Utaki. Buổi sáng vận động vừa phải bằng việc chăm sóc vườn tược, ruộng nương, sau bữa trưa là một giấc ngủ ngắn. Buổi chiều dành cho sở thích cá nhân hoặc các hoạt động cộng đồng, buổi tối quây quần ăn uống cùng gia đình, bạn bè và đi ngủ sớm.
Điều tuyệt vời của nhịp sống này là “lối sống điều độ” và “giao lưu với mọi người” được kết hợp một cách tự nhiên. Hơn nữa, niềm vui khi tự trồng rau trong vườn, truyền lại món ăn quê hương cho cháu chắt... dù nhỏ nhưng là những “ý nghĩa cuộc sống” thực sự, giúp mỗi ngày trở nên trọn vẹn hơn.
“Yanbaru” – nơi vẫn còn lưu giữ đậm nét lối sống Okinawa Blue Zone
“Yanbaru” là tên gọi của khu vực trải dài ở phía bắc đảo chính Okinawa. Tên này được viết bằng chữ Hán là「山原」, mang ý nghĩa “vùng đất của những dãy núi nối tiếp nhau”.
Cách Naha 2 tiếng lái xe, bạn sẽ cảm nhận khung cảnh sẽ thay đổi rõ rệt trên đường đi . Khác với khu đô thị có nhiều tòa nhà cao tầng và các khu nghỉ dưỡng, nơi đây mở ra những cánh rừng cận nhiệt đới xanh rậm rạp, xen kẽ là những ngôi làng nhỏ nằm rải rác.
Thiên nhiên trù phú và được công nhận là Di sản Thiên nhiên Thế giới
Năm 2021, rừng Yanbaru đã được UNESCO công nhận là Di sản Thiên nhiên Thế giới, cùng với đảo Amami Oshima, đảo Tokunoshima và đảo Iriomote. Nơi đây là môi trường sinh sống của nhiều loài sinh vật quý hiếm chỉ tồn tại ở khu vực này trên thế giới, chẳng hạn như chim Yanbaru kuina và chim gõ kiến Noguchi.
Trải nghiệm “lối sống Okinawa Blue Zone” tại Yanbaru!
Sau đây, chúng tôi sẽ giới thiệu lối sống Blue Zone mà chúng tôi đã trực tiếp trải nghiệm tại khu vực Yanbaru. Đó là những trải nghiệm được tiếp xúc và giao lưu với người dân địa phương, như thể hòa mình vào chính cuộc sống của họ. Những khoảnh khắc ấy không chỉ đơn thuần là một chuyến du lịch, mà còn mang lại nhiều bài học và sự nhận ra mới mẻ.
Trải nghiệm lưu trú kiểu mới tại “Yanbaru Hotel Nanmei Shinshitsu”
Điểm xuất phát của trải nghiệm lần này là “Yanbaru Hotel Nanmei Shinshitsu” nằm trong một làng cổ. Khách sạn này có một concept hoàn toàn khác biệt so với các khu nghỉ dưỡng thông thường.
Không phải du lịch, mà là “trải nghiệm cuộc sống”
Điều mà Nanmei Shinshitsu mang đến không chỉ đơn thuần là lưu trú. Tại đây, bạn sẽ được tiếp xúc với cuộc sống ở Yanbaru, giao lưu với người dân địa phương, và thông qua những trải nghiệm chân thực chỉ có tại vùng này, bạn sẽ được “reset” cả tâm hồn lẫn thể chất.
Trải nghiệm cao cấp với “Sherpa” riêng. Có hỗ trợ tiếng Anh
Đặc điểm nổi bật nhất của trải nghiệm này là có một người hướng dẫn riêng gọi là “Sherpa” đồng hành.
Ngay từ trước khi chuyến lưu trú bắt đầu, Sherpa sẽ tiến hành trao đổi để tìm hiểu bạn quan tâm đến điều gì và muốn cảm nhận điều gì tại Yanbaru. Họ sẽ nắm rõ sở thích, tình trạng sức khỏe cũng như mục đích chuyến đi của từng du khách, từ đó linh hoạt kết hợp hơn 20 hoạt động trải nghiệm riêng để tạo nên một kế hoạch được thiết kế riêng (custom-made).
Tất cả các hỗ trợ đều có thể thực hiện bằng tiếng Nhật hoặc tiếng Anh, và trong suốt quá trình trải nghiệm Sherpa sẽ luôn đồng hành. Nhờ vậy, du khách có thể yên tâm giao lưu với người dân địa phương, vì Sherpa cũng sẽ hỗ trợ phiên dịch trong các cuộc trò chuyện.
Có 2 loại hình lưu trú để lựa chọn
Thông thường, thời gian lưu trú cơ bản là 3 ngày 2 đêm, nhưng du khách cũng có thể chọn ở 1 đêm, đi về trong ngày hoặc lưu trú dài hơn 2 đêm. Tuy nhiên, để thật sự cảm nhận trọn vẹn lối sống ở Yanbaru, lịch trình 3 ngày 2 đêm được khuyến nghị nhất.
① Gói tiêu chuẩn (3 ngày 2 đêm)
Dành cho những ai muốn trải nghiệm Nanmei Shinshitsu một cách đơn giản nhất. Gói này bao gồm 2 bữa sáng, 1 bữa tối, tham quan làng và 1 hoạt động riêng tư.
② Gói tùy chỉnh
Dành cho những ai muốn tìm hiểu sâu hơn về văn hóa Yanbaru, có 3 gói theo chủ đề để lựa chọn.
- BLUE ZONE: Gói trải nghiệm bí quyết trường thọ. Tham gia nấu ăn truyền thống, làm đồ thủ công, giao lưu với người dân địa phương để cảm nhận cuộc sống khỏe mạnh và trường thọ.
- World Natural Heritage: Gói tìm hiểu sâu về rừng di sản thiên nhiên thế giới. Tham gia tour rừng kỳ diệu ban ngày, tour đêm và gặp gỡ các loài đặc hữu của baru.
- Life Tuning: Gói trải nghiệm thế giới tâm linh Okinawa. Tham quan các địa điểm linh thiêng, trải nghiệm văn hóa Yuta, ngắm sao... tập trung vào những trải nghiệm giúp cân bằng và thư giãn tâm hồn.
【Trải nghiệm ①】Nấu món ăn gia đình Okinawa cùng các bà các mẹ
Bạn có thể trải nghiệm những món ăn gia đình độc đáo gắn liền với các dịp lễ truyền thống, mà thường khó có thể tìm thấy khi ăn ở nhà hàng. Bạn sẽ cùng những người mẹ địa phương chuẩn bị các món ăn truyền thống của gia đình Okinawa theo từng mùa hoặc dịp lễ, đồng thời được hướng dẫn về ý nghĩa của các nghi lễ và cách chế biến món ăn.
Thực đơn ngày chúng tôi tham gia gồm có: cơm handama, súp inamuruchi, kubu irichi, rau đảo hầm với thịt gà, hành ngâm, rong biển mozuku trộn giấm và oni muchi. Mỗi món ăn đều chứa đựng những nét đặc trưng và trí tuệ của cuộc sống của người dân Okinawa.
Handama là một loại rau đảo có mặt trên màu xanh lá cây và mặt dưới màu tím rực rỡ. Loại rau này giàu sắt và vitamin, từ xa xưa đã được gọi là “thuốc bổ máu”. Món Inamuruchi là một loại canh đậm đà với nhiều nguyên liệu, được nấu từ thịt heo và miso, là món ăn không thể thiếu trong các gia đình ở Okinawa. Kubu Irichi là món xào với tảo kombu, một món ăn đặc trưng của Okinawa – nơi có lượng tiêu thụ kombu đứng hàng đầu cả nước.
Đặc biệt ấn tượng là trải nghiệm nấu cơm bằng nồi gang truyền thống (hagama). Khoảnh khắc canh lửa và kiên nhẫn chờ cơm chín mang lại cảm giác rất đặc biệt, điều mà nồi cơm điện khó có thể mang lại. Hương thơm của cơm vừa chín cùng kết cấu mềm dẻo, tơi xốp khiến món cơm trở nên ngon một cách khó quên.
Ngoài ra, trải nghiệm làm Oni Muchi cũng là một hoạt động rất thú vị. Đây là một loại bánh truyền thống được gói bằng lá getto (nguyệt đào), thường được làm vào ngày mùng 8 tháng 12 theo lịch âm để cầu chúc sức khỏe cho trẻ em. Trong khi được các “mẹ” địa phương hướng dẫn, bạn sẽ cẩn thận gói bánh với lá nguyệt đào với hương thơm dễ chịu. Khi bánh Oni Muchi được hấp chín, mùi hương dịu nhẹ của lá nguyệt đào sẽ lan tỏa nhẹ nhàng, tạo nên một trải nghiệm rất đặc biệt.
Sau khi hoàn thành, mọi người cùng quây quần bên bàn ăn, vừa thưởng thức vừa trò chuyện (Yuntaku). Đây chính là “văn hóa kết nối” đặc trưng của Yanbaru.
【Trải nghiệm ②】Làm đồ dùng truyền thống từ lá nguyệt đào
Bạn cũng có thể trải nghiệm làm đồ thủ công dân gian từ nguyệt đào – một loài cây đặc trưng của Okinawa. Lá nguyệt đào có tác dụng chống côn trùng và kháng khuẩn, nên từ xa xưa người dân đã dùng để gói bánh, bọc thực phẩm hoặc bọc đồ dùng. Sợi của cây cũng rất bền, có thể dùng để làm dây thừng, giỏ, mũ và nhiều vật dụng khác, vì vậy đây được xem là một loại cây đa năng trong đời sống truyền thống.
Trong quá trình trải nghiệm, bạn sẽ được nghe giới thiệu về các loài thực vật địa phương, sau đó tự tay hái và sử dụng sợi từ cây nguyệt đào để đan. Đây là trải nghiệm đặc biệt chỉ có ở Okinawa, khi được làm đồ thủ công từ những nguyên liệu đặc trưng của vùng đất này. Vật dụng được làm trong hoạt động này là ganshina — một dụng cụ truyền thống dùng để đặt lên đầu khi mang hoặc đội đồ vật.
Vì đây là công việc khá tỉ mỉ, nên cần nhiều sự kiên nhẫn, có thể nói đây là trải nghiệm phù hợp hơn với người lớn. Sau khi hoàn thành, bạn có thể mang sản phẩm về làm kỷ niệm, vì vậy đây cũng là một món quà lưu niệm đặc biệt, chứa đựng những kỷ niệm về Yanbaru.
Những giá trị mà trải nghiệm cuộc sống Blue Zone mang lại
Không chỉ đơn thuần là chuyến du lịch, mà còn là chuyến đi để học cách sống
Trong những chuyến du lịch thông thường, chúng ta thường ngắm cảnh đẹp, thưởng thức món ngon và tận hưởng khoảng thời gian vui vẻ. Tất nhiên, đó cũng là những trải nghiệm tuyệt vời.
Tuy nhiên, trải nghiệm ở Yanbaru lại mang một ý nghĩa hoàn toàn khác. Điều học được ở đây không phải là kiến thức về các điểm tham quan, mà là những gợi ý cho câu hỏi “Chúng ta nên sống như thế nào?”
Trong xã hội hiện đại, nơi con người luôn chạy theo công việc và bận rộn không ngừng, người dân Yanbaru vẫn sống chậm theo nhịp điệu của thiên nhiên, trân trọng thời gian bên những người xung quanh, và biết biết ơn những niềm vui nhỏ bé trong cuộc sống. Lối sống ấy vẫn được họ gìn giữ cho đến ngày nay.
Nhận ra nhiều điều khi giao lưu với người dân địa phương
Điều ấn tượng nhất khi giao lưu với người dân địa phương là mọi người đều rất ấm áp và sống một cách thật sự vui vẻ.
Bản chất của Blue Zone không nằm ở việc làm những điều đặc biệt, mà ở việc trân trọng những điều bình dị trong cuộc sống hằng ngày: niềm vui khi rau trong vườn lớn lên, những cuộc trò chuyện với hàng xóm, hay lòng biết ơn dành cho tổ tiên. Cuộc sống ở Yanbaru đã nhẹ nhàng cho chúng ta thấy rằng chính việc trân trọng những điều tưởng chừng “bình thường” ấy mới là điều quan trọng.
Cuộc sống Blue Zone ở Yanbaru, Okinawa – Trải nghiệm nên thử một lần trong đời
Hãy thử một lần đến Yanbaru, cảm nhận không khí nơi đây và nụ cười ấm áp của người dân. Chắc chắn đó sẽ là một chuyến đi vô giá, làm phong phú thêm cuộc sống của bạn.
Comments